Γλυκά

Αργά ή γρήγορα όλα τα παιδιά με διαβήτη θα μπουν στον πειρασμό από τους φίλους ή τους συνομηλίκους τους να ενδώσουν στην απόλαυση ενός παγωτού ή άλλων γλυκών. Στο σπίτι, οι οικογένειες συχνά προσπαθούν να βάλουν κάποιους κανόνες, όπως να επιτρέπουν το παγωτό σε ειδικές περιστάσεις και τα γλυκά μονάχα ορισμένες ημέρες. Όλοι οι γονείς δυσκολεύονται να εφαρμόσουν κάτι τέτοιο, είτε το παιδί τους είναι διαβητικό είτε όχι. Το προφανές πρόβλημα για ένα παιδί με διαβήτη είναι ότι όλες αυτές οι νοστιμιές αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου (εκτός αν πάρουν πρόσθετη ινσουλίνη ή αντισταθμίσουν με άλλες πηγές υδατανθράκων). Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο οι γονείς νιώθουν συχνά την ανάγκη να πουν: «Όχι, δεν πρέπει να το φας αυτό. Κάνει κακό στο διαβήτη σου».
Λέγοντας κάτι τέτοιο, τείνουμε να ξεχνάμε ότι, ακόμη και αν το παιδί δεν ήταν διαβητικό, πιθανόν πάλι να αρνούμασταν: «Όχι, θα χαλάσεις τα δόντια σου», «όχι, πρέπει να κάνουμε οικονομία», ή «όχι, εμείς στην οικογένειά μας τρώμε γλυκά μόνο το Σάββατο». Πρακτικά, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο (όχι γλυκά), αλλά η διαφορά θα ήταν σημαντική για το παιδί. Αν πάντα συνοδεύετε την άρνησή σας με αναφορά στο διαβήτη του παιδιού, τότε εκείνο σύντομα θα αρχίσει να μισεί την ασθένεια που ευθύνεται για αυτούς τους περιορισμούς. Θα αρχίσει να ρίχνει αποκλειστικά στο διαβήτη το φταίξιμο για όσα δεν μπορεί να αποκτήσει.
Δεν επιδιώκουμε να απαγορεύσουμε τα γλυκά στα παιδιά με διαβήτη, ούτε όμως και να τους δώσουμε την εντύπωση ότι δεν υπάρχουν όρια. Το μήνυμα είναι ότι βεβαίως μπορείς να τρως κάποια γλυκά ή παγωτό – πρέπει όμως να σκέφτεσαι πώς και πότε να τα φας, ώστε να μην επηρεαστεί πολύ το σάκχαρο στο αίμα σου. Οι περισσότεροι ενήλικες ενδίδουν πού και πού σε κάποιο γλυκό. Οφείλουμε λοιπόν να δίνουμε και στα παιδιά τη δυνατότητα να ρυθμίζουν την ινσουλίνη και τη διατροφή τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν περιστασιακά να απολαύσουν ένα γλυκό, χωρίς το σάκχαρό τους να ανέβει υπερβολικά. Στα πάρτι διασκεδάζει κανείς περισσότερο, όταν μπορεί να φάει ό,τι και οι υπόλοιποι. Παρ’ όλα αυτά, όπως και οι ενήλικες δεν αντέχουν να το ρίχνουν έξω συνεχώς, πρέπει να τονίσουμε στα παιδιά ότι κι εκείνα δεν μπορούν να ξεφεύγουν από τα όρια καθημερινά, αλλά μόνο σε ειδικές περιστάσεις. Τα πολλά γλυκά βλάπτουν και τους μη διαβητικούς. Παρέχουν άχρηστες θερμίδες, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο πρόσληψης βάρους και καταστρέφουν τα δόντια. Το ζητούμενο είναι ένας συνδυασμός ελευθερίας και υπευθυνότητας, για τον οποίο πρέπει να εξασκηθείτε και να πειραματιστείτε. Είναι ουσιώδες να μετράτε το σάκχαρό σας προτού και αφού δοκιμάσετε κάτι για πρώτη φορά. Δύσκολα θα βρείτε την ισορροπία σας με την πρώτη απόπειρα. Έπειτα όμως από μερικές δοκιμές, θα γνωρίζετε καλύτερα πώς λειτουργεί το σώμα σας. Το ημερολόγιο μετρήσεων είναι σημαντικό για να μπορείτε αργότερα να θυμάστε τι κάνατε και τι επιπτώσεις είχε.
Σοκολάτα
Η σοκολάτα περιέχει λίπος, το οποίο επιβραδύνει την απορρόφηση των σακχάρων καθυστερώντας τη χώνεψη. Για παράδειγμα, μπορείτε να φάτε για κολατσιό μια μικρή σοκολάτα (24 γρ., 1 ουγγιά=28 γρ.=14 γρ. υδατανθράκων), αντί για ένα ανοιχτό σάντουιτς. Αν αυτό γίνεται περιστασιακά, δεν δημιουργεί πρόβλημα, όμως (όπως ισχύει για όλους, διαβητικούς και μη) δεν είναι καλό να τρώτε τέτοιο κολατσιό καθημερινά. Από την άλλη, αν ασκείστε, πιθανότατα θα μπορείτε να τρώτε μια μικρή σοκολάτα μαζί με το συνηθισμένο σας κολατσιό χωρίς επιπλοκές.
Γλυκά
Μια καλή ιδέα θα ήταν να αντικαταστήσετε το μήλο του απογευματινού σνακ με ένα κουτί μαλακές καραμέλες, οι οποίες μασώνται πιο δύσκολα, επιβραδύνοντας την απορρόφηση των σακχάρων. Άλλα γλυκά, που έχουν γλυκιά γεύση και σπάνε σε μικρά κομμάτια κατά το μάσημα, συνήθως περιέχουν καθαρή ζάχαρη. Τα γλυκά χωρίς ζάχαρη συνήθως περιέχουν σορβιτόλη, η οποία είναι καλύτερη για τα δόντια και αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου λιγότερο απότομα. Ενημερώστε τα παιδιά για αυτά τα στοιχεία ενώ δοκιμάζουν διαφορετικούς τύπους γλυκών, για να τα βοηθήσετε να αντιληφθούν τις διαφορές.
Ένα κουτί μαλακές καραμέλες με σορβιτόλη (περίπου 15 γρ.) προκαλεί την ίδια γλυκαιμική αντίδραση με ένα μήλο ή αχλάδι. Η χαμηλή κατανάλωση γλυκών αποτελεί σωστό κανόνα για όλα τα παιδιά, με ή χωρίς διαβήτη. Όλα τα παραπάνω ισχύουν και για τις οικογένειες χωρίς διαβήτη, δεδομένου ότι οι γονείς αποφασίζουν για τους κανόνες. Το ζήτημα είναι τα παιδιά με διαβήτη να έχουν στο μέτρο του δυνατού ισότιμη αντιμετώπιση ως προς τα γλυκά με τους μη διαβητικούς φίλους και τα αδέρφια τους.
Αυτές οι αρχές για την κατανάλωση παγωτού και γλυκών συνδυάζουν ελευθερία και υπευθυνότητα. Για να μάθετε πώς να χειρίζεστε σωστά διαφορετικές καταστάσεις, θα πρέπει να εξασκηθείτε και να πειραματιστείτε. Είναι ουσιώδες να μετράτε το σάκχαρό σας προτού και αφού δοκιμάσετε κάτι για πρώτη φορά. Δύσκολα θα βρείτε την ισορροπία σας με την πρώτη προσπάθεια. Έπειτα όμως από μερικές δοκιμές, θα γνωρίζετε καλύτερα πώς λειτουργεί το σώμα σας. Το ημερολόγιο μετρήσεων είναι σημαντικό για να μπορείτε αργότερα να θυμάστε τι κάνατε και τι επιπτώσεις είχε.
Αποχή από την κατανάλωση γλυκών
Είναι εμπειρικά αποδεδειγμένο ότι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων γλυκών καθιστά δύσκολο τον έλεγχο του διαβήτη. Ωστόσο, πολλοί διαβητικοί επιμένουν. Μοιάζουν με τους καπνιστές – αδυνατούν να το ελαττώσουν. Προσπαθήστε λοιπόν να αποφύγετε τα γλυκά τελείως, τουλάχιστον για κάποιο διάστημα. Αν δεν μπορείτε να πείτε «όχι» στον εαυτό σας, μην τα φέρνετε στο σπίτι. Δυστυχώς, η υπερβολική κατανάλωση γλυκών πρέπει να παραμένει η εξαίρεση για τους διαβητικούς. Κι αν κάνεις κάτι καθημερινά, παύει να αποτελεί εξαίρεση.
Πολλές οικογένειες εφαρμόζουν την πρακτική αποχής από τα γλυκά, είτε έχουν πρόβλημα διαβήτη είτε όχι. Αντί για γλυκά τα παιδιά λαμβάνουν χρήματα ή κάποια άλλη ανταμοιβή, εφόσον αντέξουν χωρίς γλυκά για έξι μήνες ή έναν ολόκληρο χρόνο. Το σύστημα λειτουργεί θετικά για τα παιδιά που ωφελούνται από την έλλειψη γλυκών και για άλλους λόγους, όπως τα υπέρβαρα. Αν έχετε προβλήματα βάρους, θα δυσκολευτείτε να βρείτε την ισορροπία μεταξύ γλυκών και διαβήτη. Αν τρώτε λιπαρά γλυκά, θα έχετε μικρότερες επιπτώσεις στο σάκχαρό σας, αλλά θα πάρετε βάρος. Αν τα γλυκά σας περιέχουν λιγότερα λιπαρά, θα έχουν εντονότερη επιρροή στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας. Μια πλήρης αποχή από τα γλυκά είναι πιθανόν η μόνη σας ευκαιρία, εφόσον θέλετε να ρυθμίσετε τόσο το βάρος όσο και την HbA1c σας.
Τσίχλα
Η τσίχλα έχει τόσο μικρή περιεκτικότητα σε σάκχαρo (περίπου 2 γρ. η καθεμία), ώστε, εφόσον παραμείνετε στη μία και τη μασάτε για αρκετή ώρα, δεν θα σας προκαλέσει προβλήματα. Μασώντας με αυτό τον τρόπο, μικρή διαφορά θα έχει αν επιλέγετε συνηθισμένες τσίχλες έναντι των «χωρίς ζάχαρη», τουλάχιστον από την άποψη του διαβήτη. Ο οδοντίατρός σας ασφαλώς θα σας συστήσει τις τελευταίες. Αν προτιμάτε να μασάτε μισό πακέτο μαζί, προτιμήστε μια μάρκα με τεχνητό γλυκαντικό.
Το κείμενο αυτό βασίζεται στο διαφωτιστικό βιβλίο του δρα Ράγκναρ Χάνας «Type 1 Diabetes in children, adolescents and young adults» και αποσκοπεί στο να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν το διαβήτη, εξηγώντας τη νόσο σε απλή γλώσσα.










Το LifeScan.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία της LifeScan Ελλάς. H LifeScan Ελλάς είναι τμήμα της Johnson&Johnson ΕΛΛΑΣ ΑΕΒΕ εταιρείας με έδρα στην Αιγιαλείας & Επιδαύρου 4, Μαρούσι, Αθήνα, η οποία και είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για τα περιεχόμενα του ιστοτόπου, εκτός αν δηλώνεται ρητά το αντίθετο. Ο παρών ιστότοπος απευθύνεται μόνο σε πελάτες στην Ελλάδα.